+ Bài 1: Sống thấp thỏm dưới chân đồi sạt lở

Cuối tháng 10, đầu tháng 11-2025, do ảnh hưởng liên tiếp của các cơn bão số 10, 12, 13 kết hợp mưa lớn kéo dài nhiều ngày, một ngọn đồi tại thôn A Điêu (xã Đông Giang) - nơi có 61 hộ dân sinh sống phía dưới - xuất hiện nhiều vết nứt kéo dài hàng trăm mét, đe dọa trực tiếp đến an toàn của đồng bào dân tộc Cơ Tu.Theo ghi nhận thực tế của phóng viên ngày 7-4, ngọn đồi này chi chít các vết nứt dài. Có những vết nứt rộng gần 0,5m, kéo dài cả trăm mét, nền đất sụt lún gần 2m. Ngay dưới chân đồi là nơi sinh sống của 61 hộ dân.

Căn nhà nằm cách vết nứt lớn khoảng 100m khiến gia đình ông Hôih Dối (52 tuổi) luôn lo lắng, bất an. Ông Hôih Dối cho biết, trước đây gia đình ông cùng hàng chục hộ dân khác sinh sống ở ngọn đồi bên kia, nhưng năm 2009, ngọn đồi xuất hiện vết nứt nguy hiểm nên chính quyền địa phương di dời sang bên này ở.

Trong đợt mưa kéo dài cuối năm ngoái, người dân nghe tiếng nổ, sau đó phát hiện nước đục chảy từ trên núi xuống nên báo cho chính quyền địa phương. Khi kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện nhiều vết nứt, sụt lún kéo dài hàng trăm mét bao quanh ngôi làng. Ngay lập tức, chính quyền yêu cầu người dân di chuyển đến nhà sinh hoạt cộng đồng hoặc ở nhờ nhà người quen để đảm bảo an toàn. “Khi ngọn đồi xuất hiện vệt nứt sâu, dài thì nước mưa thấm vào rất dễ gây sạt lở, nên gia đình tôi gồm 7 người phải bỏ lại mọi tài sản, chạy xuống nhà sinh hoạt cộng đồng để đảm bảo an toàn tính mạng. Sau 3 ngày tạnh mưa, trời hửng nắng mới dám quay về nhà”, ông Hôih Dối chia sẻ.

Cũng trong thời điểm đó, cả gia đình ông Hôih Cóc (51 tuổi) với 6 người phải xuống nhà người quen làng dưới ở nhờ. “Ở miền núi, sạt lở rất khó lường. Lúc biết ngọn đồi xuất hiện nhiều vết nứt, cả gia đình rất hoang mang, đành phải bỏ lại nhà cửa, tài sản giá trị để chạy thoát thân. Ngọn đồi đã có độ dốc lớn, mùa mưa tới nguy cơ sẽ bị sạt lở còn rất cao”, ông Hôih Cóc tâm sự.

Tại xã Quế Phước, sau trận sạt lở cuối tháng 10-2025, 16 hộ dân ở xóm 1 (thôn Xuân Hòa) luôn sống trong cảnh thấp thỏm mỗi khi mưa lớn kéo dài. Với bà Lê Thị Hường (57 tuổi), ngày 27-10-2025 trở thành ký ức khó quên. Trưa hôm đó, mưa lớn khiến nước lũ dâng cao, gia đình bà phải kê đồ đạc. Khi đang rửa bát, bà phát hiện nước đục từ triền núi tràn xuống nhà hàng xóm là ông Nguyễn Văn Linh. “Vừa quay lại gọi con trai thì đất đá từ trên đồi đổ ầm xuống, làm hư hỏng một phần nhà ông Nguyễn Văn Linh. May mắn phía nhà tôi có bụi tre chắn lại nên gia đình kịp chạy thoát. Trong tình huống khẩn cấp, người dân đã gọi điện cầu cứu, và lực lượng chức năng nhanh chóng dùng ghe đưa mọi người đến nơi an toàn”, bà Hường kể. Rất may, thời điểm xảy ra sạt lở, gia đình ông Linh không có ai ở nhà nên không thiệt hại về người. Hơn 20 ngày sau, khi thời tiết ổn định, các hộ dân mới quay trở lại nhà. Tuy nhiên, mỗi khi mưa lớn, người dân vẫn phải đi ở nhờ, không dám ngủ lại trong nhà.

Theo ghi nhận, nhiều hộ dân trong vùng nguy cơ có nhà xây kiên cố, song vì an toàn tính mạng, người dân đồng thuận di dời đến khu TĐC mới, đồng thời mong muốn chính quyền có chính sách hỗ trợ do điều kiện kinh tế còn khó khăn, chưa thể tự xây dựng nhà mới.

Có thể thấy, với phương châm “4 tại chỗ”, chính quyền hai xã Đông Giang và Quế Phước đã chủ động, kịp thời sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm, bảo đảm an toàn tính mạng cho nhân dân.

(còn nữa)

LÊ VƯƠNG